Bewaken en beveiligen

Niet elke dreiging valt onder dit stelsel. Het wordt alleen ingezet bij een ernstige tegen het leven gerichte dreiging, afkomstig uit een beperkt aantal specifieke dreigingsvormen. Dit stelsel is er voor iedere burger die te maken heeft met een ernstige dreiging. Het beschermt niet alleen de betrokken persoon, maar draagt ook bij aan een weerbare samenleving. Het helpt om de nationale veiligheid en democratie in stand te houden.

Veiligheid is een gelaagde verantwoordelijkheid

In Nederland is veiligheid een gelaagde verantwoordelijkheid. Iedere persoon is eerst zelf verantwoordelijk voor zijn of haar eigen veiligheid. Werkgevers en betrokken organisaties helpen risico’s te beperken en zorgen voor een veilige werkomgeving <link>. Als dat niet voldoende is, kan de overheid extra maatregelen nemen. Het stelsel beveiligen van personen is bedoeld voor die uitzonderlijke situaties.

Wanneer wordt het stelsel ingezet?

Het stelsel beveiligen van personen kan worden ingezet bij zeer ernstige dreiging die voortkomt uit één van de dreigingsfenomenen die de democratische rechtsstaat en samenleving raken. Dat zijn deze vier fenomenen:

• Georganiseerde, ondermijnende criminaliteit;
• terrorisme en extremisme;
• statelijke actoren;
• gefixeerde eenlingen.

Daarnaast is een aantal personen automatisch opgenomen in het stelsel (de zogenoemde limitatieve lijst). Dit zijn personen bij wie de kans aanwezig is dat, door de aard en/of herkomst van de dreiging en vanwege hun werk of positie, de democratische rechtsorde of de veiligheid van de Staat in gevaar komen. Hieronder vallen ook bepaalde buitenlandse functionarissen die in Nederland verblijven en een aantal functionarissen binnen de Rijksoverheid die werken in de strafketen.

Bescherming op maat

Binnen het stelsel staat de veiligheid van de te beveiligen persoon voorop. De NCTV stelt samen met partners zoals de politie en Koninklijke Marechaussee een passend pakket aan beveiligingsmaatregelen samen. Dit pakket past bij de aard en waarschijnlijkheid van de dreiging en is gebaseerd op een zorgvuldig opgesteld dreigingsbeeld.

Er zijn verschillende vormen van beveiliging mogelijk. Soms is bijvoorbeeld camerabeveiliging voldoende. In andere situaties is het nodig om iemand tijdelijk op een veilige locatie onder te brengen of om persoonsbeveiliging in te zetten.

Zorgvuldige afweging

Beveiliging kan ingrijpend zijn. Het dagelijks leven zoals de te beveiligen persoon dat kende, kan veranderen omdat werk- en privéactiviteiten niet altijd door kunnen gaan. Daarom wordt steeds zorgvuldig afgewogen welke maatregelen noodzakelijk zijn, wat proportioneel is en hoe veiligheid en persoonlijke vrijheid zich tot elkaar verhouden. Absolute veiligheid bestaat niet. Het stelsel richt zich op het zo klein mogelijk maken van risico’s.

Rol van de NCTV

De NCTV beslist, namens de minister van Justitie en Veiligheid, of iemand wordt opgenomen in het stelsel. Ook bepaalt de NCTV welke maatregelen nodig zijn. De politie en Koninklijke Marechaussee voeren deze uit.

Daarnaast heeft de NCTV de rol van systeemverantwoordelijke voor het taakveld bewaken en beveiligen. Vanuit die rol zorgt de NCTV voor samenhang en goede samenwerking tussen de betrokken organisaties, bewaakt de NCTV de kwaliteit van de aanpak en werkt aan verdere verbetering van het stelsel.

Onderdeel van taakveld bewaken en beveiligen

Het stelsel beveiligen van personen is onderdeel van het bredere taakveld bewaken en beveiligen. Dit taakveld bestaat uit:

• Het lokaal domein
• Het stelsel beveiligen van personen
• Het beveiligen van objecten en diensten

Binnen dit taakveld werken de politie, het Openbaar Ministerie, de Koninklijke Marechaussee, lokale overheden en de NCTV samen. De meeste dreigingen worden aangepakt in het lokaal domein, onder verantwoordelijkheid van het Openbaar Ministerie. Alleen bij ernstige dreiging tegen het leven afkomstig uit een beperkt aantal specifieke dreigingsvormen, kan iemand worden opgenomen in het stelsel beveiligen van personen.

Meer weten?

Lees ook meer over de achtergrond en totstandkoming van het stelsel beveiligen van personen. Bekijk ook de veelgestelde vragen.