Rechts-terrorisme en -extremisme

Spreker 1: Als we het hebben over rechts-extremisme, zullen veel mensen direct denken aan de AZC-rellen van de afgelopen maanden. Gaat bij deze rellen ook een dreiging uit van rechtsextremisten?

Spreker 2: Er gaat zeker een dreiging uit van een aantal mensen die daarbij aanwezig zijn, want die zijn ideologisch gemotiveerd. Kijk maar naar alle borden die je daar ziet. Omvolking. Remigratie. Dat is onversneden rechts-extremisme. Alleen de motieven voor mensen om daar met molotovcocktails te gooien, die zijn niet altijd even eenduidig. Ze zeggen dat. Er zijn extremisten aanwezig bij die protesten en soms ook extremistische groepen of vertegenwoordigers daarvan. Maar het merendeel van de mensen is, heeft en heeft een mix van motieven om te protesteren tegen die AZC's.

Spreker 1: En wat is het risico daarvan?

Spreker 2: Het risico van is van die groepen die protesteren tegen AZC's, is dat het normaal wordt om te zeggen dat omvolking een probleem is. Dat remigratie de oplossing is. Dat buitenlanders een probleem zijn. Dat dat is wat aan de hand is. En dat is een breder fenomeen.

Spreker 1: Dus een verschuivend Overton-venster eigenlijk met wat acceptabel is. 

Spreker 2: Ja. Wou je dat nog uitleggen wat het Overton-venster is?

Spreker 1: Misschien kan jij daar een goede definitie van geven?

Spreker 2: Wij zeggen, we hebben het over normaliseren en dat zien we bij andere dreigingsrichtingen toch, niet of anders. Maar het rechts-extremisme is genormaliseerd door, door sociale media, maar ook door sommige politici, maar ook door deze demonstranten die op elk journaal worden geciteerd, worden geïnterviewd. En je ziet overal zie je de symbolen. Je ziet de teksten. Als mensen dat horen en dan denken ze toch dat het normaal is. Als je iets hoort de hele tijd, dan wordt het normaal. En dat is de normalisering van rechtsextremistisch gedachtegoed. En het is niet normaal om het over omvolking te hebben.

Spreker 1: Het Landelijk Steunpunt Extremisme werkt natuurlijk ook aan het in kaart brengen van extremisme. Wat zien jullie op dit gebied als het gaat om rechts-extremisme en bijvoorbeeld ook rondom die AZC-rellen?

Spreker 3: Nou, wat wij wel zien is inderdaad ook het stuk van normalisering. We merken dat dat het eigenlijk pas laat, soms inzichtelijk wordt dat het best wel zorgelijk is met iemand. Dus bijvoorbeeld. We kennen wel de voorbeelden van dat er bij wijze van spreken allerlei nazi vlaggen op iemands kamer hangen en niemand die daar echt op aanslaat. Totdat het ineens wel heel ernstig blijkt te zijn. Dus er wordt soms vrij laat gezien. En we denken ook wel dat dat inderdaad te maken heeft met het feit dat het misschien wat meer wordt gezien als een soort puberaal gedrag, bijvoorbeeld bij jongeren. Of dat het inderdaad als het als het, nou ja, als het inderdaad blijkbaar over omvolking mag gaan, hoe gek is het dan nog dat je het noemt?

Spreker 1: Ja dus. De signalen eigenlijk worden minder herkend. Misschien wel door de omgeving, omdat het meer normaliseert om bepaalde teksten te gebruiken of bepaalde beelden te posten.

Spreker 3: In gesprekken met jongeren is dat dus ook altijd wel heel erg belangrijk. Of Überhaupt daar ook met volwassenen. Om dus inderdaad goed door te vragen of goed scherp te houden van zit er toch wel degelijk dan die actiebereidheid aan vast?

Spreker 1: Je zegt ook zelf dat ouders daar een belangrijke rol in kunnen spelen door dat gesprek aan te gaan. Helpen jullie ouders ook om dat te doen? Is dat ook iets waar jullie waar jullie hulp bij bieden?

Spreker 3: Ja, we hebben inderdaad bij het LSE, naast dat we altijd individuele begeleiding deden en ook familie ondersteuning, hebben we dat nu ook samen in een traject. Dus dat we eigenlijk specifiek voor kinderen en jongeren op beide concentreren, dus zowel op de jongeren zelf als op de hele familie daaromheen. Omdat het vooral voor minderjarigen, dat kan eigenlijk niet los van elkaar. Dan moet je toch samen met elkaar het gesprek over aangaan en ook de ouders begeleiden. In hoe ze met hun kind bijvoorbeeld het gesprek kunnen voeren.

Spreker 1: En dus ook opmerken als er dingen misschien anders zijn of dingen Bepaalde zij bepaalde dingen zien waarvan ze toch denken, klopt dat wel? Waar zou dat vandaan komen? Om toch hen aan te moedigen die vragen te gaan stellen en dat gesprek te starten met hun kinderen?

Spreker 3: Ja precies. Je moet ouders ook helpen om het te signaleren als ze zelf ook nog niet goed weten wat ze zien of wat ze zouden moeten of kunnen zien. Dus dat is iets waar we ze dan zeker bij helpen. Zodat ze gewoon ook tijdig met een jongere in gesprek komen, in plaats van pas als dat al heel ver is of te laat is.

Spreker 2: Wat wij rechts-extremistische groeperingen noemen, zoals Voorpost die zijn, dat is heel klein in de samenleving is dit. Is dit heel erg? Boze mannen in het zwart met. Met vlaggen. Er wordt geweld gepleegd. Als je een minderheid bent, ben je de bok. Dat. Dus dat heeft veel verder. En dat noem je dan de horizontale dreiging. Mensen voelen zich, voelen zich uh, voelen zich bedreigd. Het ondermijnt het vertrouwen in de samenleving en. En iedere. Je kan het het beste vergelijken met 2015/16. Hoge instroom. Toen waren er protesten bij het AZC en liften rechts-extremisme daar.

Spreker 1: Ja dus eigenlijk het gedachtegoed. Dat bepaald gedachtegoed is best sterk vertegenwoordigd. De bewegingen zijn niet per se groot. Nee, maar die liften wel mee op dat gedachtegoed. Om nu meer naar de voorgrond te treden.

Spreker 2: Liften mee en hebben een agenda om. Want hun idee is dat als er nou meer, meer, steeds meer mensen hier dit, dit aanvaarden, dan worden we politiek ook sterker en kunnen we ook onze agenda uitvoeren, namelijk remigratie.

Spreker 1: En dat vraagt dus ook om de normalisering van dat gedachtegoed. En dat gebeurt natuurlijk ook als dit in de buitenwereld gaat plaatsvinden. Dit soort protesten met leuzen of vlaggen of stickers.

Spreker 2: Ze en dus de rechts-extremisten, degene die er dus over nadenken hebben het idee dat ze de het tij de wind mee hebben. En kijk maar want. Want we zijn overal.

Spreker 1: Ja, want het is dus best nieuw eigenlijk, dat dit zo zichtbaar is Misschien wel. En dat is niet het rechts-extremisme zelf, maar misschien wel het gedachtegoed van mensen die er tegenaan schurken of die er die ermee verbonden zijn, dat je die zo zichtbaar zien in de samenleving, op het journaal of bij protesten.

Spreker 2: Ik noem iedere keer de termen omvolking en remigratie, maar er zijn er meer. Maar dat die dus zo prominent aanwezig zijn en dat we de hele tijd mensen aan het woord komen die het hier over hebben. We worden om gevolgd en dat is het idee dat je dat de. De een. Het is een waanidee. Maar dat de blanke Nederlanders worden verdund met. Met import van buiten. Eigenlijk een in essentie een complotidee. Dat dat er een plan is om Nederland minder wit te maken en de witten naar een soort derderangs burgerstatus te demoteren? Of hoe noem je dat te duwen?

Spreker 3: Ik denk dat het misschien niet zichtbaarder is geworden, maar juist denk ik dat het rechtse extremisme van vroeger misschien wel zichtbaarder was, in de zin van dat het inderdaad een select groepje was van kaalgeschoren mannen En.

Spreker 1: En dan is dus ook de vrees dat de stap van rechts-extremisme naar rechts terrorisme kleiner wordt daardoor, als dat normaliseert?

Spreker 2: Dat is een hele snelle stap. Want. Want je mag best iets, iets geloven en mensen geloven in van alles. En het vervelende is dat het denken is heel breed. Bij veel mensen en zoals in al bij alle vormen van extremisme. Een kleine minderheid daarvan is bereid daar geweld aan te verbinden en dat wordt dan gewelddadig extremisme of terrorisme. En daarom noemen we het ook. We hebben het deze gevallen niet gezien, maar de. Er zijn potentiële rechtsterroristen in ons land. Dus iemand die vindt dat je door een aanslag te plegen je doel moet behalen.

Spreker 1: We hebben dus nu vooral over hoe dat in het in het openbaar zichtbaar is op het journaal. Bij een protest online is natuurlijk ook sprake van rechts-extremisme. Wat is daar? Zijn daar nog specifieke trends in het DTN opgenomen?

Spreker 2: Nou, online is een is een verbindende factor bij alle dreigingsrichtingen en elke dreigingsrichting heeft zijn eigen stijl en zijn eigen voorkeuren. En rechtsextremisten hebben hun eigen symbolen, hun eigen platforms waar ze graag zitten. Dat draagt net zo bij de verschillende vormen van rechts-extremisme aan en uiteindelijk aan dreiging, aan de voorspelbaarheid dat iemand die dit gedachtegoed consumeert, wat alom op het internet rondzwerft, wat op social media. Nou Axis is, is barst overal van rechtsextremistische content, wordt niet weersproken. Dat draagt bij aan, aan potentieel, bij aan geweld. Dat is het hele, hele eieren eten. En hoe je dat kan stoppen? Ik zou het niet weten.

Spreker 1: Nee dus. Eigenlijk zeg je als het gaat om rechts-extremisme zien we zowel online als offline eigenlijk die normalisering plaatsvinden. Het zijn niet per se de grote groepen, maar meer een normalisering van het gedachtegoed wat een dreiging is die we opnemen in het DTN.