De snelle online radicalisering van jongeren is een gevaar voor de nationale veiligheid. Dat schrijft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) in het halfjaarlijkse Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland. De kans op een terroristische aanslag in Nederland is reëel, daarom blijft het dreigingsniveau op 4 (substantieel).
Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid Pieter-Jaap Aalbersberg: ‘De snelheid waarmee tieners en jongvolwassenen in zowel jihadistische als rechts-terroristische milieus online radicaliseren, geeft reden tot zorg. Jongeren kunnen op den duur overgaan tot een terroristische geweldsdaad. Daarom is de aanpak van online radicalisering cruciaal, evenals het online modereren van terroristische en extremistische inhoud door sociale mediaplatformen.’
Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland: Dreigingsniveau blijft op 4.
De kans op een aanslag is reëel
Er blijft in Nederland sprake van een substantiële terroristische dreiging. De jihadistische dreiging is onverminderd. Daarnaast bestaat er een reële kans dat personen uit het rechts-terroristische milieu overgaan
tot geweld.
Nederlandse jihadistische beweging.
Dreiging houdt aan en komt vooral van jongeren die online actief zijn
Ook in Nederland zijn jihadisten actief op internet. Een deel van hen is onderdeel van online jihadistische netwerken met leden uit verschillende landen. Deze netwerken bestaan vooral uit mannelijke minderjarigen of jongvolwassenen. Het risico bestaat dat één van hen of een kleine groep, overgaat tot het gebruik van terroristisch geweld. De dreiging van oudere fysieke netwerken neemt daarentegen af.
Interacties tussen Rusland en anti-institutioneel- en rechtsextremisten.
Op dit moment beperkte invloed op extremistische en terroristische dreiging in Nederland
Er is sprake van een toenemende statelijk dreiging vanuit Rusland. Deze dreiging manifesteert zich op meerdere terreinen; militaire dreiging, spionage, fysieke en digitale sabotage én ondermijnende beïnvloeding. Interacties tussen Rusland en anti-institutioneel- en rechtsextremisten uit westerse landen zijn een onderdeel van die dreiging. Op dit moment is de impact hiervan in Nederland nog beperkt.
Jihadistische dreiging.
Dreiging vanuit ISKP houdt aan, vanuit ISIS in Syrië en Somalië voorlopig afgenomen
ISKP probeert nog steeds aanslagen in Europa te plegen via al langer aanwezige Kaukasische en Centraal-Aziatische netwerken. De fysieke dreiging voor Europa vanuit ISIS Syrië en Somalië lijkt voorlopig afgenomen, maar is niet verdwenen. Daarnaast inspireert ISIS ook alleenhandelende daders. Zij plegen vaak eenvoudige opgezette aanslagen, die wel veel doden tot gevolg kunnen hebben; bijvoorbeeld wanneer er met een auto op een menigte wordt ingereden.
Anti-institutioneel terrorisme.
Nog steeds terroristische dreiging vanuit anti-institutioneel extremisme
Ondanks de arrestatie van een aantal personen gaat er nog steeds een geweldsdreiging uit van enkele geweldsbereide anti-institutioneel extremisten. Binnen het extremistische deel van de anti-institutionele beweging vormen soevereinen een belangrijke subgroep.
Rechts-terrorisme.
Rechts-terroristische dreiging onverminderd aanwezig
Overheidsinstanties hebben nog steeds grote zorgen over de snelle radicalisering van met name mannelijke minderjarigen en jongvolwassenen in rechts-terroristische online netwerken. Het is mogelijk dat enkele van hen of kleine groepen overgaan tot terroristisch geweld.
Dit document bevat de kernbevindingen van Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland juni 2025.
Meer informatie op www.nctv.nl.
Online jihadistische netwerken
Het jihadisme is de grootste terroristische dreiging voor Europa. Net als in de tweede helft van 2024 waren er de afgelopen maanden tientallen aanslagen en verstoorde aanslagplannen in Europa. Veel daders van deze aanslagen handelen alleen, al zijn ze geïnspireerd door de terroristische organisatie Islamitische Staat (ISIS). De aanslagen vonden vaak op een eenvoudige manier plaats door een mesaanval of door het inrijden op een menigte met veel slachtoffers als gevolg. De aanslagen zijn vooral gericht op Joodse of Israëlische doelwitten of op personen die worden beschuldigd van de ontheiliging van de islam.
De dreiging van oudere fysieke jihadistische netwerken neemt af. Daartegenover staat een nieuwe generatie jihadisten die onderdeel zijn van online groepen, waar zij in contact komen met gelijkgestemden. Deze onlinenetwerken bestaan voor het overgrote deel uit tieners en jongvolwassenen die jihadistische content maken, bewerken en verspreiden. Er bestaat het risico dat personen of een groep geïnspireerd door deze online propaganda overgaat tot een geweldsdaad in Nederland. Het aantal minderjarigen dat in Nederland is gearresteerd in verband met terrorisme is de laatste jaren ook gestegen.
Rechts-terroristische dreiging
Net als bij jihadistische jongeren ziet de NCTV een snelle online radicalisering van jongeren in rechts-terroristische online netwerken. Het gaat óók bij deze groep veelal om jongeren die op zoek zijn naar hun identiteit en betekenis willen geven aan hun leven. Vaak gecombineerd met psychiatrische of psychosociale problemen.
Online komen deze jongeren makkelijk terecht in rechts-extremistische groepen en chats. In deze online groepen kan radicalisering snel plaatsvinden omdat extremistische taal wordt aangemoedigd en geliked. Deze jongeren komen sporadisch fysiek samen en zijn online lid van meerdere chatgroepen, waarbij er geregeld nieuwe groepen ontstaan. Dit maakt het lastig om de omvang van deze netwerken te bepalen. Door het gebruik van sociale media en participatie in online netwerken of groepen komen zij in aanraking met gewelddadige en terroristisch inhoud. Er is een reële kans dat personen binnen deze groepen in hoog tempo radicaliseren en uiteindelijk zullen overgaan tot terroristisch geweld.
Invloed Russische statelijke dreiging op extremisme en terrorisme
Er is sprake van een toenemende statelijke dreiging vanuit Rusland. In het themahoofdstuk wordt ingegaan op de gevolgen van de Russische dreiging op extremisme en terrorisme in Nederland. Russische desinformatie vindt in Nederland weerklank bij anti-institutioneel- en rechts-extremisten. Interacties tussen de Russische overheid of aanverwante personen en westerse anti-institutioneel- en rechts-extremisten zijn onderdeel van die dreiging, maar komen in ons land minder vaak voor dan in andere westerse landen. Vooralsnog is de impact van die interacties op de extremistische en terroristische dreiging in Nederland beperkt.