Zelfgemaakte explosieven zijn een veelgebruikt wapen voor terroristen en andere criminelen. Dit komt door de relatief vrije verkrijgbaarheid van veel grondstoffen. De beschikbaarheid van deze stoffen wordt beperkt door EU verordening 2019/1148 en de Nederlandse Wet precursoren voor explosieven. Sinds februari 2021 is deze wetgeving aangescherpt.
De EU-wetgeving maakt onderscheid door de precursoren voor explosieven te verdelen over twee verschillende lijsten met stoffen, de zogenaamde bijlagen van de EU-verordening. Voor beide lijsten gelden verschillende regels en verplichtingen.
In de factsheet Wat moet ik doen als ik stoffen op lijst 1 en 2 verkoop? Lees je meer informatie voor ondernemers en bedrijven die deze stoffen verkopen.
Lijst 1: stoffen en verplichtingen
| Naam van de stof | Grenswaarde waarboven een vergunning nodig is | Grenswaarde waarboven geen vergunning verleend wordt |
|---|---|---|
| Salpeterzuur | 3% g/g | 10% g/g |
| Waterstofperoxide | 12% g/g | 35% g/g |
| Zwavelzuur | 15% g/g | 40% g/g |
| Nitromethaan | 16% g/g | 100% g/g |
| Ammoniumnitraat1 | 16 % g/g stikstof in verhouding tot ammoniumnitraat (zie verordening voor details) | Geen verlening van vergunningen toegestaan |
| Kaliumchloraat | 40% g/g | Geen verlening van vergunningen toegestaan |
| Kaliumperchloraat | 40% g/g | Geen verlening van vergunningen toegestaan |
| Natriumchloraat | 40% g/g | Geen verlening van vergunningen toegestaan |
| Natriumperchloraat | 40% g/g | Geen verlening van vergunningen toegestaan |
1. 16% g/g stikstof in verhouding tot het ammoniumnitraat komt overeen met 45,7% ammoniumnitraat na verwijdering onzuiverheden.
Vanaf 1 februari 2021 gelden de volgende verplichtingen voor stoffen op lijst 1:
- Bedrijven die precursoren verkopen moeten een verificatieplicht uitvoeren op de identiteit van de klant en checken of een vergunning nodig is of niet. Is een vergunning nodig, dan volgt vergunningscontrole.
- Bedrijven moeten gegevens van de klant registreren en bewaren voor een periode van 18 maanden. Het staat hen hierin vrij op welke manier ze dit willen doen, mits ze rekening houden met de privacyregelgeving (AVG).
- Alle verdachte transacties, diefstal, en vermissing moeten binnen 24 uur worden gemeld bij het meldpunt Verdachte Transacties Chemicaliën: 088 154 00 00.
- Bedrijven moeten de zakelijke klant informeren dat het product dat zij kopen een precursor voor explosieven is waarvoor regels en verplichtingen gelden. De informatieplicht geldt dus niet voor de consument.
- Bedrijven moeten hun personeel trainen en instrueren zodat ze op de hoogte zijn van de verplichtingen die gelden voor het verhandelen van precursoren en uitvoering kunnen geven aan de wet.
Lijst 2: stoffen en verplichtingen
| Naam van de stof |
|---|
| Hexamine |
| Aceton |
| Kaliumnitraat |
| Natriumnitraat |
| Calciumnitraat |
| Calciumammoniumnitraat |
| Magnesium, poeders 2 en 3 |
| Magnesiumnitraathexahydraat |
| Aluminium, poeders 2 en 3 |
2. Met een deeltjesgrootte van minder dan 200 μm.
3. Als stof of in mengsels met minimaal 70% g/g aluminium of magnesium.
Vanaf 1 februari 2021 gelden de volgende verplichtingen voor stoffen op lijst 2:
- Alle verdachte transacties, diefstal, en vermissing moeten binnen 24 uur worden gemeld bij het meldpunt Verdachte Transacties Chemicaliën: 088 154 00 00.
- Bedrijven moeten de zakelijke klant informeren dat het product dat zij kopen een precursor voor explosieven is waarvoor regels en verplichtingen gelden. De informatieplicht geldt dus niet voor de consument.
- Bedrijven moeten hun personeel trainen en instrueren zodat ze op de hoogte zijn van de verplichtingen die gelden voor het verhandelen van precursoren en uitvoering kunnen geven aan de wet.
Meldplicht, vergunningplicht en informatieplicht
Alle hierboven genoemde stoffen waarbij een verdachte transactie, een vermissing of diefstal optreedt, dienen verplicht binnen 24 uur gemeld te worden bij het Meldpunt Verdachte Transacties Chemicaliën: 088 154 00 00 of via: precursoren@belastingdienst.nl.
Precursoren waarvoor een beperking geldt (lijst 1 met stoffen) mogen niet worden gebruikt door particulieren, tenzij ze een vergunning hebben. Dit wordt de vergunningsplicht genoemd. Deze vergunning is dus noodzakelijk als een (rechts)persoon handelt voor doeleinden die buiten de handels-, bedrijfs- of beroepsactiviteiten vallen. Dat betekent dat een vergunning verplicht is als je een stof wilt gebruiken voor particulier gebruik, bijvoorbeeld voor een hobby of vrijetijdsactiviteit.
Professionele gebruikers daarentegen kunnen vergunningvrij gebruik maken van precursoren voor explosieven. Ze moeten dan wel aantonen dat deze middelen noodzakelijk zijn voor het uitvoeren van hun handels-, bedrijfs- of beroepsactiviteiten. Zie voorbeeld in Bijlage IV van de Verordening.
Van alle marktdeelnemers binnen de keten van precursoren voor explosieven wordt verwacht dat zij elkaar helder en duidelijk informeren wanneer een product een dergelijke precursor bevat en dat het daarmee binnen de verplichtingen van de EU- verordening valt. Dit kan door middel van het toevoegen van een tekst op het etiket of in een productbijlage. Hier vindt u tekstvoorstellen voor een etiket of productbijlage.
Om verkooppunten te ondersteunen bij het vaststellen van risicovolle producten en het herkennen van verdachte transacties heeft de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid verschillende hulpmiddelen ontwikkeld. Deze middelen zijn verspreid binnen de sector. Mocht u deze niet hebben ontvangen en wel te maken hebben met precursoren voor explosieven, neem dan contact op.
Meer informatie
Heeft u algemene vragen over deze wetgeving (die niet op de website bij de QenA staan)? Bijvoorbeeld over wat dit betekent voor uw bedrijf. Dan kunt u contact opnemen met de NCTV via explosieven@nctv.minjenv.nl.
Voor het melden van verdachte transacties, vermissingen en diefstal kunt contact opnemen met precursoren@belastingdienst.nl.