Urban Search and Rescue Team (USAR)

Het Urban Search And Rescue Team (USAR.NL) is een Nederlands bijstandsteam voor het zoeken en redden van ingesloten of bedolven slachtoffers bij rampen in binnen- en buitenland. Maar hoe is het USAR-team samengesteld, wanneer worden ze ingezet en wat doen ze?

USAR.nl is in 2003 opgericht en bestaat uit zoek- en reddingspersoneel, verpleegkundigen en artsen, speurhondengeleiders, bouwkundigen, ondersteunend personeel en leidinggevenden. Medewerkers van USAR.nl zijn in hun dagelijkse leven werkzaam bij de Veiligheidsregio’s, KLPD, regionale politiekorpsen, regionale ambulance vervoer en het ministerie van Defensie. Het team bestaat uit 60 man en daarvoor zijn rond de 150 mensen inzetbaar zodat het team altijd ingezet kan worden.

Inzetprocedure voor Buitenlandse inzet

Bij een gebeurtenis waarbij een land om Internationale bijstand vraagt wordt door de Europese Unie of door de Verenigde Naties aan de Europese lidstaten het verzoek doorgezet naar de Europese lidstaten. In het verzoek vraagt het betreffende land om specifieke expertise of specifieke hulpmaterialen, bijvoorbeeld waterpompen of blusapparaten. Het verzoek komt binnen bij het Nationaal Crisiscentrum (single point of contact). Na een ingediend bijstandsverzoek om expertise is er afstemming tussen het ministerie van Buitenlandse Zaken, het ministerie van Justitie en Veiligheid en de Landelijk Commandant USAR.NL.

USAR.NL maakt op basis van de gevraagde expertise een afweging of het zinvol is om een team te sturen en bespreekt dit met de noodhulpcoördinator van het ministerie van Buitenlandse Zaken. In plaats van het inzetten van een team kan er ook besloten worden om alleen één of meerdere experts in te zetten. Vervolgens bepaalt het kernteam (directeur Humanitaire Hulp van het ministerie van Buitenlandse Zaken, de Directeur Nationale Veiligheid van het ministerie van Justitie en Veiligheid en de landelijk commandant USAR.NL) of er een USAR-team wordt voorgedragen en kiest het betreffende land van welke aangeboden hulp ze gebruik maken. Het NCC coördineert het proces met betrekking tot het wel of niet aanbieden van Internationale bijstand.

Inzet in Brazzaville

Op 4 maart 2012 ontplofte in Brazzaville (Congo) een munitiedepot waarbij 220 mensen overleden en 2.300 mensen gewond raakten. Daarnaast zijn door de ontploffing veel gebouwen beschadigd. Congo heeft via het European Union Monitoring and Information Center (EU MIC) een bijstandsverzoek voor bouwkundige ingenieurs ingediend. Voor deze uitzending is geen USAR Team gevraagd maar slechts één expert die is toegevoegd aan het UNDAC team (United Nations Disaster Assesment and Coördination). Vanuit USAR.NL is bouwkundig ingenieur Frank Groen voor een periode van 10 dagen afgereisd naar Brazzaville.

Groen werkte in een UNDAC team dat is samengesteld uit 3 Fransen, 2 Zwitsers, 1 Pool en 1 Nederlander. Het team heeft 90 overheidsgebouwen zoals scholen en ziekenhuizen geïnspecteerd op veiligheid en heeft hiervoor een rapport uitgebracht. Twintig procent van de geïnspecteerde gebouwen zijn afgekeurd voor gebruik in verband met instortingsgevaar. Voor de andere gebouwen zijn aanbevelingen gegeven voor het opknappen/herstellen van de gebouwen. De werkzaamheden waren niet zonder gevaar door de nog aanwezige projectielen. Binnen het team heeft hij de samenwerking als geweldig ervaren. Groen: “Mooi om te zien dat grenzen wegvallen, het maakt niet uit waar je vandaan komt, het gaat om de expertise die je hebt”. Gezamenlijk is er een assesment opgesteld voor het uniform uitvoeren van inspecties van gebouwen. Het assesment kan weer gebruikt worden voor een volgende operatie.

Ook noemt Groen een mooi voorbeeld van beroepsdeformatie waar hij heeft moeten ingrijpen: “Een Franse ploeg die een gebied onderzoekt naar aanwezige mijnen gaat vervolgens wat drinken vlak naast een gebouw dat op instorten staat. De ene groep focust zich op de grond en de andere groep heeft een focus op de gebouwen”.

Samenwerking NCC/USAR.nl

Sinds 1 april 2012 is de samenwerking tussen USAR en NCC geïntensiveerd. Het NCC monitort 24/7 wereldwijd de aardbevingen en zorgt de eerste 72 uur bij bepaalde categorieën aardbevingen voor de informatie-voorziening naar USAR.NL.