Rechts-Terrorisme

Een terroristische aanslag in Nederland uit rechts-extremistische hoek is voorstelbaar. De voorstelbaarheid van een terroristische aanslag in Nederland uit rechts-extremistische hoek is vooral gebaseerd op de betrokkenheid van jonge Nederlanders bij internationale, online accelerationistische netwerken. Deze aanhangers streven ernaar met terroristisch geweld een rassenoorlog te ontketenen, om de democratie te vervangen door een witte etnostaat. Vanuit dit gedachtegoed zijn de afgelopen drie jaar in westerse landen enkele terroristische aanslagen gepleegd.

Rechts-terrorisme: de dreiging van online accelerationistische netwerken voor Nederland

De voorstelbaarheid van een terroristische aanslag in Nederland uit rechts-extremistische hoek is met name gebaseerd op de betrokkenheid van jonge Nederlandse mannen bij internationale, online accelerationistische netwerken. Mede door de aanslag op moslims in Christchurch in maart 2019, door een alleenhandelende dader die zich verbonden voelde met een internationale rechts-extremistische internetwereld, werd die geweldsdreiging los van gekende extreemrechtse organisaties duidelijk zichtbaar. Door de NCTV is in eerdere DTN’s al beschreven dat jonge veelal getroebleerde Nederlanders zich aangetrokken kunnen voelen tot een groeiende rechts-extremistische internetwereld.

Behalve de jonge leeftijd valt op dat relatief veel van deze jongeren lijken te kampen met psychische problematiek en een gebrekkig sociaal vangnet hebben. De AIVD schat de accelerationistische beweging wereldwijd op enkele duizenden waaronder waarschijnlijk ten minste een paar honderd Nederlanders. Het accelerationisme is een rechts-extremistische ideologie die via diverse – voornamelijk besloten – sociale mediaplatformen wordt verspreid. De aanhangers verheerlijken en rechtvaardigen terroristisch geweld om versneld een rassenoorlog te ontketenen. Hierdoor willen zij chaos creëren in de samenleving waarin het huidige politieke bestel dan kan worden vervangen door een witte (nationaalsocialistische) etnostaat.

Deze ideologie is een vast bestanddeel geworden van het rechts-extremistische landschap en heeft mede in de afgelopen twee jaar in westerse landen geleid tot enkele terroristische geweldsdaden of concrete plannen daartoe. Accelerationisten streven waarschijnlijk met name kleine tot middelgrote aanslagen na met reguliere aanslagmiddelen, zoals steek- en vuurwapens en explosieven. Daarbij richten ze zich waarschijnlijk op diverse doelwitten, van evenementen en bewindspersonen tot joodse en islamitische gemeenschappen of de vitale infrastructuur.

Accelerationisten hebben een zelf-organiserend vermogen en moedigen het plegen van geweldsdaden door kleine autonome cellen aan. Dit geeft individuele deelnemers aan de online netwerken vrijheid en maakt het online netwerk erg adaptief en weerbaar tegen interventies. De tientallen aanjagers die de heimelijke chatgroepen beheren, bepalen sterk het dikwijls gewelddadige discours binnen de online discussies. Het gebrek aan hiërarchie binnen het netwerk maakt dat er minstens zoveel terroristische gewelddreiging uitgaat van de aanjagers in deze beweging als van hun volgers.

In het eerste half jaar van 2021 zijn in Nederland geen aanhoudingen verricht voor terroristische misdrijven die door een rechts-extremistische ideologie geïnspireerd zijn. Wel zijn rechts-extremisten aangehouden voor onder meer haatzaaien, opruiing, dreiging en wapenbezit. Voor Nederland kan de dreiging vanuit het accelerationisme op korte termijn toenemen door de geraffineerde online werving van nieuwe leden en vermenging met andere extremistische online netwerken.

Deze tekst is onderdeel van DTN 55.