Rechts-extremisme

Een aanslag uit rechts-extremistische hoek blijft voorstelbaar. Gekende groepen hebben doorgaans geringe invloed, zijn verdeeld en zoeken voornamelijk aansluiting bij actuele maatschappelijke thema’s. Online ontwikkelingen staan hier los van: juist op digitale platforms kunnen eenlingen mogelijk radicaliseren door contacten met gelijkgestemden.

Een rechts-terroristische aanslag komende vanuit gekende rechts-extremistische groepen, ligt in Nederland niet in lijn der verwachting, maar de mogelijkheid dat een Nederlandse eenling online radicaliseert is voorstelbaar. Deze voorstelbaarheid bestaat vooral doordat de rechts-terroristische aanslag in Christchurch van 15 maart 2019 in hetzelfde jaar leidde tot copycat-aanslagen in de VS, Duitsland en Noorwegen. Recent onderzoek laat evenwel zien dat 2019 in vergelijking met andere jaren geen bijzonder gewelddadig jaar was in West-Europa, in termen van rechts-extremistisch geweld.

Anderhalf jaar na de aanslag in Christchurch lijkt de geweldsdreiging voor Nederland dan ook nog steeds beperkt, maar voorstelbaar te zijn. De gekende extreemrechtse en rechts-extremistische groepen blijven marginaal en gefragmenteerd en ontberen aansprekende leiders. Hooguit proberen ze aansluiting te vinden bij actuele maatschappelijke thema’s en protesten. Online-ontwikkelingen staan hier echter los van. Aldaar geschiedt de communicatie verspreid en versnipperd over verschillende communicatiekanalen. Bovendien is er een geheel nieuwe generatie opgestaan, die met het internet en communicatie-apps is opgegroeid. Zij zullen niet snel lid worden van een in hun ogen ouderwetse groep, maar komen op kanalen als Telegram, Instagram en Discord in aanraking met rechts-extremistisch gedachtegoed. Juist de geringe aantrekkingskracht van gekende kleine rechts-extremistische groepjes kan ertoe leiden dat online radicaliserende Nederlandse personen onder de radar blijven. Dat kan bijdragen aan de genesis van een sociaal ecosysteem, waar de drempel om gewelddadige acties te bespreken laag is.

Deze tekst is onderdeel van DTN 53.