Dreigingsniveau op 3

Een terroristische aanslag is voorstelbaar; de dreiging is aanzienlijk. Jihadisme vormt de belangrijkste terroristische dreiging in Nederland. Zowel ISIS als al Qa’ida houden onverminderd de intentie om een aanslag te plegen in of tegen westerse landen. Het coronavirus maakt een grootschalige aanslag op dit moment minder waarschijnlijk, omdat het moeilijker is een grote groep mensen te raken.

De belangrijkste terroristische dreiging in Nederland gaat nog steeds uit van het jihadisme. Binnen de jihadistische beweging zijn er personen die de intentie hebben geweld te plegen en in uitzonderlijke gevallen tot geweld over willen gaan. Door de inspanningen van inlichtingen- en veiligheidsdiensten kan dat in de meeste gevallen worden voorkomen. Twee categorieën jihadisten in het bijzonder vormen een bron van zorg: enerzijds de gedetineerde jihadisten die elkaar negatief beïnvloeden en nieuwe netwerken vormen. Anderzijds komt de dreiging van uitreizigers en terugkeerders die bij terroristische groepen zijn aangesloten en strijdervaring hebben opgedaan. Ook van vrouwelijke terugkeerders kan een geweldsdreiging uitgaan. Ten slotte heeft de rechts-terroristische aanslag in Christchurch wereldwijd meerdere daders geïnspireerd en is een rechts-terroristische aanslag door een eenling ook in Nederland voorstelbaar.

De jihadistische beweging in Nederland blijft een belangrijke factor in de terroristische dreiging tegen Nederland. De intentie om een aanslag te plegen leeft nog bij sommigen binnen deze kringen, maar alleen in uitzonderlijke gevallen komt het tot daadwerkelijke aanslagplanning. De ruim vijfhonderd personen tellende beweging bestaat uit meerdere, niet-hiërarchisch maar vooral sociaal verbonden, netwerken. Zij manifesteren zich al jaren niet of nauwelijks in de openbare ruimte, maar zijn onder andere wel bezig met propagandavervaardiging en – verspreiding, netwerk-overstijgende sociale activiteiten en geldinzamelingen. Terroristische incidenten komen sporadisch voor. Een terroristische aanslag uit deze hoek is echter nog steeds voorstelbaar. De druk en de waakzaamheid van de autoriteiten zorgen ervoor dat terroristische plannen veelal op tijd worden opgemerkt.

Nederland kan ook het doelwit zijn van een in het buitenland voorbereide aanslag door ISIS of al Qa’ida. Er zijn echter geen concrete aanwijzingen dat zo’n aanslag wordt voorbereid. De corona-crisis maakt een grootschalige aanslag in Nederland op dit moment minder waarschijnlijk, onder meer omdat soft targets moeilijk in grote aantallen te treffen zijn.

Deze tekst is onderdeel van DTN 52.